لزوم توجه ویژه دولت به مناطق آزاد پس از جنگ / مناطق آزاد به دست نیروهای متخصص سپرده شود

مناطق آزاد همواره به‌عنوان ابزاری برای اتصال اقتصاد کشور به بازارهای جهانی و جذب سرمایه مطرح بوده‌اند. در دولت چهاردهم، رویکردها نسبت به این مناطق، دستخوش تغییرات مثبتی شده است. تمرکز اصلی وزارت اقتصاد در این دوره، به‌ویژه در قالب مگاپروژه تحول اقتصادی و طرح بازگشت عقلانیت به مناطق آزاد، بر خروج این مناطق از کارکرد صرفا وارداتی و هدایت آن‌ها به‌سوی تولید و صادرات غیرنفتی قرار گرفته است.

اقدامات دولت در جهت بهبود فضای کسب‌وکار، کاهش بروکراسی و ارائه مشوق‌های هدفمند به سرمایه‌گذاران، نشانه‌هایی از جهش در عملکرد مناطق آزاد را نمایان ساخته است. تسهیل فرآیندهای حقوقی و گمرکی، همراه با توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و ارتباطات، از محورهای اصلی این تحول به شمار می‌روند. با وجود چالش‌های ساختاری و تحریم‌ها، جهت‌گیری کلی دولت چهاردهم مبتنی بر بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت مناطق آزاد به‌عنوان موتورهای محرک اقتصاد ملی ارزیابی می‌شود.

مناطق آزاد از ابتدای راه، از مسیر اصلی منحرف و تبدیل به مناطق واردات شده بود

لطفعلی بخشی، کارشناس اقتصادی با اشاره به الگوی جهانی مناطق آزاد بیان کرد: «در جهان، الگوی مناطق آزاد یکی از راه‌هایی بود که کشورها می‌توانستند به صورت میان‌بر، بروکراسی داخلی را حذف کنند و اقتصاد کشور را در زمینه‌های صادراتی آزادتر سازند.»

بخشی با اشاره به عملکرد تاریخی مناطق آزاد در ایران افزود: «در ایران، مناطق آزاد از ابتدای راه، از مسیر اصلی منحرف و تبدیل به مناطق واردات شده بود. هرچند بعدها شرایط بهتر شد، اما مدیریت مناطق آزاد یک کار تخصصی است، در حالی که ما این مناطق را تبدیل به یک پست سیاسی کرده بودیم.»

باید بعد از جنگ اقدامات اساسی در مورد مناطق آزاد انجام شود

بخشی با اشاره به وضعیت فعلی مناطق آزاد گفت: «در حال حاضر این مناطق در منطقه جنگی قرار گرفته‌اند. اما به هر حال، این مناطق الگویی بود که ما می‌توانستیم از طریق آن به رشد خوبی برسیم. امیدواریم پس از جنگ بتوانیم فرصت‌های از دست رفته را جبران کنیم.»

این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: «بعد از جنگ باید اقدامات اساسی در مورد مناطق آزاد انجام گیرد و این مناطق به دست نیروهای متخصص سپرده شود. انتظار می‌رود دولت پس از جنگ به این مهم توجه ویژه‌ای داشته باشد.»

مدیران جدید با نگاه تخصصی به مناطق آزاد بنگرند

بخشی در واکنش به تغییرات مدیریتی اخیر در مناطق آزاد گفت: «تا به حال الگوی مدیریتی مناطق آزاد، الگوهای سیاسی بوده که با ماهیت مناطق آزاد همخوانی ندارد. امیدواریم مدیران جدید با نگاه تخصصی به این مناطق بنگرند و آنها را نه به‌عنوان پست سیاسی، بلکه به‌عنوان فرصتی برای توسعه اقتصادی کشور در نظر بگیرند.»